Net Zero trong giai đoạn 2025 – 2026 khi mà khả năng cung ứng hàng hóa chất lượng với giá cạnh tranh không còn là lợi thế duy nhất của ngành dệt may Việt Nam, thay vào đó, chỉ số phát thải carbon trên mỗi mét vải đang trở thành thước đo mới để các nhãn hàng toàn cầu quyết định duy trì hoặc chấm dứt hợp tác với một nhà cung ứng. Các nhãn hàng lớn (Nike, Adidas, Inditex, H&M…) đều đã cam kết mục tiêu vào năm 2030 hoặc 2040. Tuy nhiên, hơn 80% lượng phát thải của họ nằm ở Scope 3 (chuỗi cung ứng), đặc biệt là tại các nhà máy dệt và nhuộm (vốn tiêu tốn nhiều năng lượng). Các nhà mua hàng đang ráo riết tìm kiếm những nhà máy tại Việt Nam có lộ trình giảm phát thải rõ ràng để không làm ảnh hưởng đến báo cáo bền vững của họ.
Net Zero: Tại sao khử carbon trở thành "điều kiện cần" trong B2B?
Các tập đoàn thời trang lớn đang chịu áp lực nặng nề từ các đạo luật như CSDDD (Chỉ thị về thẩm định tính bền vững của doanh nghiệp) của EU. Để đạt được mục tiêu Net Zero, họ buộc phải yêu cầu các đối tác cung ứng (Tier 1 & Tier 2) cắt giảm phát thải trực tiếp tại nhà máy. Một doanh nghiệp dệt nhuộm không có lộ trình khử carbon rõ ràng sẽ sớm bị loại khỏi danh mục ưu tiên của các nhà mua hàng quốc tế.
3 Trọng tâm cốt lõi trong chiến lược giảm phát thải
- Chuyển đổi năng lượng sạch: Việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà và chuyển đổi từ lò hơi đốt than/dầu sang lò hơi sinh khối (Biomass) hoặc điện năng là bước đi đột phá. Điều này giúp giảm đáng kể phát thải Scope 1 và Scope 2, hai chỉ số quan trọng nhất mà Buyer quan tâm khi đánh giá nhà máy.
- Cải tiến công nghệ nhuộm và hoàn tất: Ngành nhuộm là công đoạn tiêu thụ năng lượng lớn nhất. Việc áp dụng máy nhuộm tỉ lệ thấp (Low Liquor Ratio), công nghệ nhuộm không nước hoặc nhuộm nhiệt độ thấp không chỉ giúp tiết kiệm chi phí vận hành mà còn giảm trực tiếp “dấu chân carbon” (Carbon Footprint) trên sản phẩm.
- Kiểm kê khí nhà kính (ISO 14064): Minh bạch dữ liệu là chìa khóa của niềm tin. Doanh nghiệp cần thực hiện kiểm kê khí nhà kính định kỳ và có hệ thống quản lý năng lượng đạt chuẩn ISO 50001. Việc cung cấp được số liệu chính xác về lượng phát thải sẽ giúp Buyer dễ dàng đưa sản phẩm của bạn vào báo cáo bền vững của họ.
Chứng chỉ I-REC và cơ chế DPPA: Lợi thế cạnh tranh mới
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp dệt may lớn tại Việt Nam đã bắt đầu thu mua Chứng chỉ năng lượng tái tạo (I-REC) để bù đắp lượng phát thải từ điện lưới. Đồng thời, sự ra đời của cơ chế DPPA (Mua bán điện trực tiếp) tại Việt Nam đang mở ra cơ hội cho các nhà máy tiếp cận nguồn năng lượng sạch 100%, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất về môi trường.
Khử carbon không còn là một khẩu hiệu marketing xanh (Greenwashing), mà là một chiến lược sống còn của doanh nghiệp dệt may B2B. Những nhà máy chủ động chuyển đổi sớm sẽ không chỉ bảo vệ được đơn hàng hiện tại mà còn có cơ hội thâm nhập vào phân khúc thị trường cao cấp, nơi giá trị bền vững được đặt lên hàng đầu.