Bước sang quý 2 năm 2026, ngành dệt may Việt Nam đang đứng trước những cơ hội và thách thức đan xen chưa từng có. Trong khi kim ngạch xuất khẩu Q1/2026 đạt những con số khả quan, các doanh nghiệp đang phải chạy đua với thời gian để đáp ứng các rào cản kỹ thuật mới từ thị trường EU và Mỹ, đặc biệt là cột mốc lịch sử vào tháng 7 tới.
Toàn cảnh xuất khẩu Q1/2026: Tăng trưởng giữa biến động
Theo số liệu mới nhất tính đến đầu tháng 4, xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt trên 8,8 tỷ USD trong 3 tháng đầu năm. Đây là minh chứng cho sự linh hoạt của các doanh nghiệp trong việc đa dạng hóa thị trường. Tuy nhiên, lợi nhuận đang bị thu hẹp đáng kể do xung đột kéo dài tại Trung Đông, đẩy giá cước vận tải biển và chi phí năng lượng lên mức cao mới.
Để giữ vững mục tiêu 50 tỷ USD cho cả năm 2026, các chuyên gia nhận định doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào quy mô sản xuất mà phải chuyển hướng sang các đơn hàng có hàm lượng trí tuệ và giá trị gia tăng cao.
Đếm ngược tới 19/07/2026: Dấu chấm hết cho văn hóa "Dùng một lần"
Cột mốc được quan tâm nhất hiện nay là ngày 19/07/2026, khi EU chính thức áp dụng lệnh cấm tiêu hủy hàng may mặc, phụ kiện và da giày tồn kho đối với các doanh nghiệp lớn theo Quy định Thiết kế Sinh thái (ESPR).
Quy định này không chỉ ảnh hưởng đến các nhãn hàng tại châu Âu mà còn tác động trực tiếp đến các nhà máy tại Việt Nam. Các đối tác B2B hiện đang yêu cầu nhà cung cấp phải minh bạch hóa quy trình xử lý sản phẩm lỗi, đồng thời ưu tiên các thiết kế có tính bền bỉ (durability) và dễ tái chế. Việc “xanh hóa” từ khâu thiết kế mẫu (sampling) đến cắt may giờ đây là yêu cầu bắt buộc để duy trì đơn hàng.
Nghị định 37/2026/NĐ-CP: Bước đệm cho Hộ chiếu số sản phẩm (DPP)
Tại thị trường nội địa, Chính phủ đã ban hành Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định về hộ chiếu số của sản phẩm. Đây được coi là “cú hích” quan trọng giúp các doanh nghiệp dệt may Việt Nam làm quen với việc lưu trữ dữ liệu điện tử cho từng đơn vị hàng hóa.
Việc tích hợp mã định danh sản phẩm toàn cầu (GTIN) và thông tin truy xuất nguồn gốc theo thời gian thực sẽ giúp hàng hóa Việt Nam khớp nối hoàn toàn với hệ thống Hộ chiếu sản phẩm số (DPP) của EU. Trong năm 2026, nhà mua hàng quốc tế không chỉ mua “chiếc áo”, họ mua cả “bộ dữ liệu” đi kèm để chứng minh tính tuân thủ tại hải quan.
Cảnh báo từ thị trường Mỹ: Kiểm soát chặt chẽ UFLPA
Bên cạnh EU, thị trường Mỹ cũng vừa cập nhật các thay đổi trong việc thực thi Đạo luật UFLPA (Chống cưỡng bức lao động). Từ tháng 4/2026, việc kiểm soát hàng hóa tại cảng sẽ chi tiết hơn ở mức mã HTS-4. Điều này đồng nghĩa với việc rủi ro bị dừng hàng sẽ cao hơn nếu doanh nghiệp không thể chứng minh sự trong sạch của toàn bộ chuỗi cung ứng sợi và bông.
Năm 2026 là năm của sự minh bạch và trách nhiệm. Để vượt qua “sóng” chi phí và các rào cản kỹ thuật, doanh nghiệp dệt may Việt Nam cần nhanh chóng thực hiện “chuyển đổi kép”: Số hóa hệ thống quản trị dữ liệu và Xanh hóa quy trình sản xuất.