Chưa đầy hai tháng trước khi kết thúc năm 2025, Việt Nam đã phải hứng chịu mùa thiên tai được giới chuyên gia đánh giá là “khốc liệt nhất trong vòng một thập kỷ”. Từ cơn bão số 1 hồi tháng 6 cho đến đợt lũ lịch sử tại Tây Nguyên và Nam Trung Bộ vừa qua, tổng thiệt hại trực tiếp đã vượt 55.000 tỷ đồng và vẫn chưa dừng lại. Nhiều tổ chức quốc tế đồng loạt điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm nay xuống còn 6,5 – 6,8%, tức giảm gần 2 điểm phần trăm so với mục tiêu 8% mà Chính phủ đặt ra đầu năm.
Nông nghiệp chịu cú đòn chí mạng
Hơn 250.000 ha lúa và cây công nghiệp đã bị nhấn chìm hoặc cuốn trôi hoàn toàn. Riêng tại Đắk Lắk và Gia Lai, hai “thủ phủ” cà phê và hồ tiêu của cả nước, hàng chục nghìn ha cây trồng lâu năm đang ở giai đoạn thu hoạch cuối vụ đã mất trắng. Một cán bộ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đắk Lắk cho biết: “Chỉ trong ba ngày 18 – 20/11, tỉnh đã mất gần 20% sản lượng cà phê của cả năm. Với giá cà phê đang ở mức cao lịch sử, mỗi hecta mất đi tương đương 400 – 500 triệu đồng tiền lời bị bốc hơi”.
Giá gạo nội địa và một số mặt hàng rau củ tại các tỉnh phía Nam đã tăng 15 – 25% chỉ trong vòng một tuần qua. Các chuyên gia lo ngại nếu không có thêm bão lớn từ nay đến Tết, lạm phát thực phẩm cuối năm vẫn có khả năng đẩy chỉ số giá tiêu dùng chung lên mức 4,8 – 5,2%, vượt xa mục tiêu dưới 4,5%.
Công nghiệp và chuỗi cung ứng bị đứt gãy
Không chỉ nông dân khóc ròng, hàng loạt nhà máy chế biến thủy sản, dệt may và điện tử tại Quảng Nam, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng phải ngừng hoạt động từ 7 đến 10 ngày vì ngập sâu. Một khu công nghiệp tại huyện Phú Bài (Huế) ghi nhận mực nước trong nhà xưởng lên tới 1,8m, mức cao chưa từng thấy trong 30 năm qua.
Đường sắt Bắc – Nam bị chia cắt liên tiếp tại 5 điểm, quốc lộ 1 đoạn qua Phú Yên và Khánh Hòa tê liệt nhiều ngày. Chi phí logistics nội địa tăng trung bình 8 – 12%, khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu buộc phải chuyển đơn hàng sang đường biển hoặc hàng không, đẩy giá thành tăng thêm đáng kể.
Du lịch mất mùa cuối năm
Nha Trang, Đà Nẵng, Hội An, ba điểm đến chủ lực của du lịch Việt Nam đồng loạt đóng cửa bãi biển và hủy tour suốt nửa cuối tháng 11. Theo Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa, lượng khách quốc tế đến tỉnh này trong tháng 11 giảm 70% so với cùng kỳ năm 2023. Doanh thu du lịch quý IV, vốn chiếm gần 40% tổng doanh thu cả năm của nhiều địa phương miền Trung, đang đứng trước nguy cơ bốc hơi hàng chục nghìn tỷ đồng.
Các tổ chức quốc tế đồng loạt hạ dự báo
Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) là hai trong số những cơ quan đầu tiên công bố điều chỉnh. Trong báo cáo cập nhật ngày 22/11, WB nhận định: “Thiệt hại từ thiên tai năm 2025 có thể làm giảm 1,8 – 2,2 điểm phần trăm tăng trưởng GDP của Việt Nam”. Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) thậm chí đưa ra kịch bản thận trọng hơn: nếu còn thêm một cơn bão mạnh cuối năm, tăng trưởng cả năm có thể rơi xuống dưới 6,3%.
Chính phủ phản ứng nhanh nhưng áp lực rất lớn
Ngay sau đợt lũ lịch sử giữa tháng 11, Quốc hội đã thông qua gói hỗ trợ khẩn cấp 15.000 tỷ đồng dành riêng cho 11 tỉnh chịu thiệt hại nặng nhất. Ngân hàng Nhà nước cho phép các tổ chức tín dụng cơ cấu lại nợ gốc và lãi tối đa 24 tháng, đồng thời miễn giảm lãi suất đối với doanh nghiệp và hộ dân vùng lũ.
Bộ Tài chính đang hoàn thiện đề xuất miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025 cho các địa phương bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định: với ngân sách địa phương tại các tỉnh miền Trung vốn đã eo hẹp, việc bù đắp khoản hụt thu hàng chục nghìn tỷ đồng trong thời gian ngắn là bài toán cực kỳ khó khăn.
Liệu có còn cơ hội đạt 7%?
Các chuyên gia kinh tế cho rằng Việt Nam vẫn còn cửa hẹp để đạt mức tăng trưởng khoảng 6,8 – 7% nếu từ nay đến cuối năm không xuất hiện thêm cơn bão mạnh nào và giải ngân vốn đầu tư công đạt trên 95% kế hoạch. Tuy nhiên, với những gì đã xảy ra trong 11 tháng qua, ngay cả con số 6,5% cũng đang là một thách thức lớn.
Năm 2025 chưa kết thúc, nhưng những vết thương mà thiên tai để lại trên nền kinh tế đã quá rõ ràng. Từ cánh đồng lúa ngập trắng nước ở Tây Nguyên đến nhà máy ngừng quay và bãi biển vắng tanh ở miền Trung, bão lũ không chỉ cuốn trôi tài sản mà còn cuốn theo giấc mơ tăng trưởng 8% mà cả nước đặt ra từ những ngày đầu năm.
Thông tin được tổng hợp từ những nguồn tin cậy với sự hỗ trợ bởi AI, Biên tập viên đã xem xét trước khi xuất bản.